Yazar:Emre Gürcan• 25 Ocak 2026• 11:30• Analiz, Editörün Seçtikleri, Köşe Yazıları, Politika

Winter Is Coming! Grönland, Thule ve Zülkarneyn…

(Kuzeyin Sembol Dili Üzerine ezoterizm, etimoloji, kolektif bilinç ve Kur’an diliyle bir okuma)

Giriş: Trump Grönland’ı İstiyor

Süper, harika, ama peki, “resmi açıklamalar ve mantıklı gerekçelerle” yetinmeli miyiz?

ABD’nin Greenland’a (Grönland) ilgisi için herkesin hazır cevapları var: Arktik rotalar, erken uyarı sistemleri, uzay gözetimi, nadir madenler, Çin rekabeti… Evet, bunlar mantıklı… Ama soru şu: Devletler yalnızca mantıkla mı hareket eder?

İsimler, semboller ve kadim çağrışımlar siyasetin sessiz dilidir, özellikle “eşik coğrafyalar” söz konusu olduğunda… Bu yazı, “kanıt” toplamayı değil; beynimizin kıvrımlarını usul usul gıdıklamayı hedefler. Komplo kurmaz; ama uç fikirlerden de ürkmez.

Zülkarneyn: Kur’an’daki Yeri ve Ağırlığı

Kur’an’da Zülkarneyn anlatısı (Kehf 83–101), bir biyografi değil bir fonksiyon sunar. Soyu, doğumu, mezarı yoktur; onun bir görevi vardır.

1) Etimoloji: “İki Boynuz” ve Daha Fazlası

ذو القرنين (Dhū al-Qarnayn) üç parçalı bir yapı taşır:

ذو (Dhū / Zû / Zul / Dul): “Sahip olan”, “taşıyan”, “yüklenen”. Fonetik tarih boyunca D/Z kaymalarıyla okunur. (Dul–Zul)
قرn (Qarn): Boynuz; ama aynı zamanda uç, çıkıntı, dönem/asır, iki şeyi bağlayan kök…
-ayn: İkilik; iki uç, iki çağ, iki yön…

Qarn, Arapçada “asır” demektir; yani Zülkarneyn yalnızca iki boynuzlu değil, iki zamanı bağlayan figürdür. Bu, onu bir kraldan çok eşik bekçisi yapar.

KARN… Kulağa tanıdık geldi mi? Benzer kelimelere bakalım: CARN, CERN, CORN, HORN, KERN, KARN, ÇERN-obil… Enteresan değil mi?

2) Kur’an’ın Vurgusu: Set ve Yetki

Zülkarneyn “uçlara gider”, adaletle hükmeder ve set kurar. Set, sadece taş-demir değildir; erişimin sınırlandırılmasıdır. Yetki emanettir; kişisel mülkiyet değildir. Bu yüzden Zülkarneyn, açan değil, ne zaman açılacağını bilendir.

Grönland’da Neden Thule Üssü Var?

Grönland’da bulunan ve uzun yıllar Thule Air Base olarak anılan, bugün resmî adıyla “Pituffik Space Base”, ABD’nin dünya üzerindeki en sıra dışı askerî tesislerinden biridir. Peki neden tam burada?

Resmî ve “Mantıklı” Gerekçeler

ABD’nin Thule/Pituffik üssü için açıkladığı gerekçeler gayet nettir:

Kıtalararası balistik füze (ICBM) erken uyarı sistemi,
Kuzey Kutbu üzerinden gelen en kısa füze rotalarının izlenmesi,
Uzay gözetimi, uydu takibi, radar ve sensör sistemleri,
Soğuk Savaş’tan beri Rusya (Russia) yönlü tehdit algısı,
Günümüzde buna eklenen Çin uzay faaliyetleri.

Bu açıklamalar doğru, yeterli ve askerî akıl açısından kusursuz.

Ama… “Neden Grönland?” Sorusunu Bitirmiyor.

Bu gerekçeler şunu açıklar: “Neden kuzeyde bir üs var?” Ama şunu tam açıklamaz: “Neden dünyanın en izole, en zor, en pahalı ve en uç noktalarından biri?”

ABD isterse Alaska’da, Kanada’da, Avrupa kuzeyinde çok daha erişilebilir alternatifler kullanabilirdi. Ama Thule, bilerek; ulaşılması zor, nüfus yok denecek kadar az, sivil gözden uzak bir noktaya kurulmuştur. Bu tercih, sadece askerî değil; stratejik ve sembolik bir tercihtir.

Thule = “En Kısa Yol” Mantığı (Geometri Konuşur)

Dünya küreseldir (düz dünyacılara selam olsun). Kıtalararası füzeler harita düz çizgilerle değil, büyük çemberler (great circle) üzerinden gider.

Bu şu anlama gelir: ABD ↔ Rusya arasındaki en kısa yol, Kuzey Kutbu üzerinden geçer. Yani: Grönland, dünya jeopolitiğinde bir “geçit”tir. Bu kelimeye dikkat edelim: Geçit.

Uzay Meselesi: Asıl Oyun Burada

Bugün Thule/Pituffik hava üssünden çok, uzay üssüdür. ABD United States Space Force için burası:

Uydu yörünge takibi,
Uzay enkazı izleme,
Balistik yörünge analizi,
Kutup aurora etkileri gibi son derece spesifik işler görür.

Ve önemli bir detay: Dünya’nın manyetik alanı kutuplarda “daha geçirgendir”. Bu nedenle uzaydan gelen parçacıklar, sinyaller, radyasyon ve manyetik anomaliler en net kutuplarda ölçülür.

İşte Burada Sembolizm Başlıyor

Şimdi konumuzun ana eksenine geri dönelim.

Thule antik metinlerde neydi? Bilinen dünyanın ucu, eşik, geçiş noktası.
Modern dünyada Thule ne? Dünyayı uzaya bağlayan gözetleme kapısı.

Bu bir benzetme değil; işlevsel örtüşme. Antik dilde “eşik” dediğimiz şey, modern dilde “erken uyarı / geçiş hattı”dır. Sembolizm ile devam edelim mi?

Thule: Kuzeyin Kapısı

Antik metinlerde Thule, “bilinen dünyanın ucu”dur. Bir merkez değil; geçiş hattıdır. Askerî terminolojide “ileri karakol” neyse, mitik dilde Thule odur. Tul, dul, zul…

Dul/Zul – Thul Yakınlığı

Akademik filoloji birebir köken iddia etmez; fakat anlam alanı konuşur:

Dul/Zul (Dhū): Sahiplik, yüklenme, yetki.
Thul/Thule: Uç, sınır, eşik.

Biri özne (bekçi), diğeri sahne (kapı). Aynı kelime olmak zorunda değiller; aynı işi görürler.

“Greenland” (Grönland): Beyaz Bir Yer Neden Yeşil?

“Viking pazarlaması” açıklaması doğru olabilir. Ama semboller bazen gerçeği değil, çok daha fazlasını anlatır. Buzlarla kaplı bir ülkeye yeşil ismi verilmiş.

Yeşil: Hayat, diriliş, ama aynı zamanda askıya alma.
Beyaz (kar): Öldürmez; dondurur.

Bu yüzden Greenland bugün beyazdır; ama adı yeşildir. Okuma önerisi: Hayat yok edilmedi; ertelendi. Kapı mühürlü.

Yeşil Neden Israrla Yeşil? (Kolektif Bilinç)

Kültürler arası tekrar eden bir motif var: Yeşil figür… Hızır…

Cernunnos: Boynuzlu, doğa–insan arası denge.
Herne the Hunter: Boynuzlu avcı, orman eşiğinin bekçisi.
The Green Man: Yaprak yüz, kiliselerin taşında bile bastırılamayan hayat.
Hızır: Adı doğrudan “yeşil”; zaman dışı rehber.
Robin Hood: Yeşil adalet; orman hukuku.
Ve daha niceleri…

Neden? Yeşil, medeniyetin tam evcilleştiremediği güçtür. Kriz anında ortaya çıkar; düzeni hatırlatır, ama tahta oturmaz. Bu figürler kral değildir; operatördür.

Bir Sembolik Şema

Bu yazı kesin hükümler vermez; provokatif bir şema önerir:

Zülkarneyn → Kapı bekçisi
Thule → Kapının kendisi
Greenland → Kapının mühürlü hâli

Bu, modern anlatıyı inkâr etmez ama ona derinlik ekler.

Kuzey Neden Hep Geri Döner?

Kuzey; merkez değildir. Kilittir. İnsanlık eşiğe geldiğinde, yeşili hatırlar; boynuzlu/iki uçlu bekçiyi çağırır; kapıyı mühürler ya da aralar. ABD’nin Grönland’a ilgisi “mantıklı” ama kulağımıza farklı sözler fısıldar: Bu, eski bir hikâyenin yeni perdesi olabilir.

Pîrî Reis Haritası ve “İki Parça” Meselesi

Pîrî Reis’in haritasında Grönland’ın iki parça gibi gösterilmesi, ana akım tarih yazımında çoğunlukla “harita teknikleri” ve “kopya kaynaklar” ile açıklanır. Bu açıklamalar kabul görmüş ve “bilimsel” konsensüse uygundur. Ancak sembolik okuma başka bir kapı aralar:

İki parça = İki uç, iki boynuz, iki çağ.
Zülkarneyn’in “iki boynuzu” (iki yön/iki zaman) anlatısıyla zihinsel bir yankı.

Burada ileri sürülen şey, haritanın “bilinçli sembolizm” taşıdığı değil; kolektif bilinçte aynı imgelerin tekrar tekrar belirmesidir. Haritalar yalnızca coğrafya çizmez; çağın hayal gücünü de yansıtır. “İki parça Grönland” imgesi, eşik/ikilik arketipini istemeden çağırıyor olabilir mi?

Uzay Gözlemleri, Yecüc–Mecüc ve “Öteki Tür” İhtimali

Resmi söylemde ABD’nin Grönland’daki varlığı sıkça uzay gözetimi ve erken uyarı ile açıklanır. Bu rasyoneldir. Fakat Kur’an’daki Yecüc–Mecüc anlatısı da, tarih boyunca “insanlığın kontrol edemediği kaotik güç” olarak yorumlanmıştır.

Burada temkinli bir beyin fırtınası önerelim:

“Yecüc–Mecüc” ifadesi, yalnızca bir kavmi değil; insan dışı, insan-ötesi ya da insanın henüz kavrayamadığı bir tehdit türünü simgeliyor olabilir mi?

Antik metinlerde “göğün kapıları”, “yukarıdan gelenler”, “ateşli varlıklar” gibi imgeler, bugün uzay/öte-gezegen diliyle yeniden okunabilir. Bu, “uzaylılar vardır” demek değildir. Şu soruyu sormaktır: Kadim metinler, bugün bizim bilimsel terimlerle yeni yeni adlandırdığımız riskleri sembolik bir dille mi anlatıyordu?

Zülkarneyn’in seti bu bağlamda, erişimi sınırlayan bir güvenlik önlemi olarak da okunabilir.

Zülkarneyn Seddi

Kehf suresindeki Zülkarneyn kıssasında dikkat çekici bir dilsel ayrım vardır.

Karşılaştığı kavim, Ye’cûc ve Me’cûc’ün bozuculuğundan şikâyet ederek Zülkarneyn’den kendileriyle bu topluluk arasında bir سَدّ (sadd) yapmasını ister. Sadd, Arapçada genel anlamıyla “engel, bariyer, önüne set çekmek” demektir. Talep nettir: Bizi koruyacak bir engel inşa et.

Zülkarneyn ise bu talebi aynı kelimeyle karşılamaz. Cevabında رَدْم (radm) kelimesini kullanır. Radm, klasik Arapçada:

Bir gediği doldurmak,
Bir boşluğu tıkamak,
İki taraf arasındaki geçiş imkânını tamamen ortadan kaldırmak anlam alanına sahiptir.

Bu fark, çoğu mealde iki kelimenin de “set” olarak çevrilmesi nedeniyle görünmez hâle gelir. Oysa metnin kendi içinde şöyle bir incelik vardır: Kavim bir engel ister; Zülkarneyn boşluğu doldurarak mühürleyen bir çözüm önerir. Yani yapılan şey, basit bir bariyerden daha ileri bir kapatma biçimidir.

Mühendislik Çağrışımları

Bu noktadan sonra kıssa, şaşırtıcı derecede “teknik” bir dil kullanır. Zülkarneyn:

زُبَرَ الْحَدِيد (zubar al-ḥadīd) ister,
Bunların iki yamaç arasını eşitleyecek şekilde doldurulmasını sağlar,
Isıtma (üfleme) sürecinden söz eder,
Ardından üzerine قِطْر (qiṭr) dökülmesini emreder.

Demir ve Ḥadīd: Sadece Bir Metal mi?

Ḥadīd kelimesi Arapçada yalnızca “demir” anlamına gelmez. Kök anlamı keskinlik, sertlik, sınır koymadır. Aynı kökten gelen ḥadd, hem “keskin kenar” hem de “hukukî sınır” anlamına gelir. Bu nedenle ḥadīd, dilsel olarak; en yüksek sertliği, aşılması zor direnci ve sınır çeken bir unsuru temsil eder.

“Zubar al-ḥadīd” ifadesi ise homojen bir levhayı değil, parça parça sert kütleleri anlatır. Bu, duvar örmekten çok, katmanlı bir dolgu fikrini çağrıştırır. Metnin radm kelimesiyle uyumu da buradadır.

Qiṭr: Saf Bakır mı, Akışkan Bir Bağlayıcı mı?

Ayetin devamında geçen qiṭr, klasik sözlüklerde çoğunlukla “erimiş bakır” diye açıklanır. Ancak erken Arapça kullanımda qiṭr; erimiş metal, bakır esaslı alaşım veya akışkan, dökülebilir bir bağlayıcı anlam alanına da sahiptir.

Fiil önemlidir: “Üzerine dökeyim”. Bu ifade, sert kütlelerin üstten akışkan bir maddeyle kaplanması, bağlanması, adeta mühürlenmesi fikrini güçlendirir. Dil açısından bu, yalnızca “duvar sıvamak” değil; katmanları birbirine kilitleyen bir işlem olarak da okunabilir.

Mühendislik Çağrışımları: Bir Duvarın Ötesinde

Bu dil, modern bir okurun zihninde kaçınılmaz olarak mühendislik çağrışımları üretir:

Sert taşıyıcı yapı (ḥadīd),
Isı ile dönüşüm,
Akışkan metal ile bağlama ve kaplama.

Bu çağrışımlar, metnin “kesinlikle ileri teknoloji anlatıyor” demesi anlamına gelmez. Ancak şunu düşündürür: Kıssa, sıradan bir duvar hikâyesinden daha karmaşık bir yapı mantığı sunar. Amaç yalnızca engellemek değil, erişimi kalıcı biçimde ortadan kaldırmaktır.

Yoksa bizim bilmediğimiz, anlamlandıramadığımız kadim, yüksek bir teknoloji ile jeolojik, iklimsel veya manyetik manipülasyonlar mı yapıldı?

Antarktika ve Grönland… Bir zamanlar yemyeşil, canlı ve ılıman bir konumdayken bir şekilde buzlar ile mi kaplandı? Yoksa dünyanın ekseni mi kaydırıldı? Bir sürü soru aklımıza gelebilir. Ama henüz ispatlayamayız.

Coğrafya ve Uzun Vadeli Sonuçlar Üzerine Sorular

Bu noktada, iddiaya varmadan şu sorular sorulabilir:

Radm mantığı, yalnızca lokal bir yapıyı mı anlatır, yoksa uzun vadeli bir kapatma fikrini mi temsil eder?
“Aşılamaz ve delinemez” vurgusu, zaman içinde doğal süreçlerle güçlenen bir mühür fikrine açık mıdır?
Büyük coğrafi alanların (örneğin Greenland gibi) bugün erişilmesi son derece zor, kalın buz katmanlarıyla kaplı olması, bu “mühürleme” arketipinin coğrafi bir yansıması olarak sembolik biçimde düşünülebilir mi?

Bu sorular, “böyle olmuştur” iddiası değildir. Yalnızca şunu kabul eder: Kur’an kıssaları, bazen küçük ölçekli çözümleri değil, büyük ölçekli düzen kurma prensiplerini anlatır. Zülkarneyn kıssasında da vurgu, malzemeden çok sonuçtadır: Kaosun geçişi kapatılmıştır.

Beyin Fırtınası Olarak Bir Çerçeve

Bu çerçevede bakıldığında:

Sadd = Geçici, talep edilen engel.
Radm = Doldurularak mühürlenen, uzun vadeli çözüm.
Ḥadīd + Qiṭr = Sertlik + bağlayıcılık prensibi.
Sonuç = Aşılamayan, delinemeyen bir kapatma.

Bütün bunlar, ne tarihsel bir teknoloji iddiası ne de bilimsel bir tez ortaya koyar. Ama metnin diliyle uyumlu bir düşünce alanı açar. Belki de kıssa, nasıl yapıldığından çok, ne tür bir düzen kurulduğunu anlatır.

Set Bir Duvar mı, Bir Teknoloji mi?

Kur’an’da setin yapımında geçen ifade ve tasvirler, klasik tefsirde fiziksel bir yapı olarak ele alınır. Ancak sembolik–teknolojik bir okuma da mümkündür:

Set = erişimin kapatılması
“Sedd”in maddeleri = çağının ötesinde bir mühendislik

Provokatif ama ölçülü bir soru: Bu set, bizim bugün “iklim mühendisliği”, “manyetik alan”, “eksenel değişim” gibi başlıklarla tartıştığımız süreçlerin kadim bir karşılığı olabilir mi?

Burada “kesinlikle böyledir” diyemeyiz. Ama şu aklımıza gelebilir: İnsanlık tarihinde, bazı büyük dönüşümler teknoloji ile mit arasında anlatıla gelmiştir.

Hiperborea: Kuzeyin Kaybolan Ütopyası

Hyperborea, antik Yunan’da “kuzeyin ötesi”, hastalığın ve savaşın bilinmediği bir diyar olarak anlatılır. Bu anlatı; Thule’nin ötesine yerleştirilir, zamanla haritalardan silinir ve “masal”a dönüşür.

Arketipsel okuma şunu söyler:

Hiperborea: Kapının ardındaki ihtimaldir.
Thule: Kapının kendisidir.
Greenland: Kapının mühürlü hâlidir.

Zülkarneyn’in seti, Hiperborea’nın “bozulmamış düzenini” koruyan sınır gibi düşünülebilir.

Büyük Resim: Güç, Ezoteri ve Modern Devlet

Günümüzde devletlerin başında resmî, seçilmiş politikacılar ve atanmış bürokratlar bulunur. Ancak tarih, devletleri görünmeyen ağların da etkilediğini gösterir.

Finans, banka–kapital yapıları ve stratejik elitler, yalnızca rasyonel değil; mitolojik ve ezoterik motivasyonlarla da hareket edebilir. Thule Society gibi yapılanmaların bir dönem Adolf Hitler gibi figürleri beslemiş olması, bu tür etkilerin tamamen hayal olmadığını gösterir. Bugün benzer etkilerin daha sofistike, daha gizli biçimlerde sürmesi ihtimal dışı mıdır?

Son Soru

Grönland konusu yalnızca Grönland mıdır? Buzlarla kaplı, bembeyaz bir ada neden ısrarla “Yeşil Ülke” olarak anılır? Thule adı neden bu coğrafyada yankılanır? Zülkarneyn, Hızır, yeşil figürler ve kuzey efsaneleri neden aynı noktada buluşur?

Belki de olayın altında, henüz adını koymadığımız başka ajandalar vardır. Mantıklı gerekçeler doğrudur; fakat isimler bazen daha derin bir hafızayı fısıldar.

Bir de bu taraftan bakalım.

Sevgi ve saygılarımla
Emre Gürcan
Ocak 2026 / Kadıköy